Tag Archives: Africa overland

Keerpunt – Paradise revisited

6 aug

20140729_120930

Liefste,

Ik zit op het strand. Het water van de Indische Oceaan rolt af en aan, ruist in golven door de hippe loungemuziek die bij de houten bar uit de speakers komt. In de verte knipperen oranje lichtjes – vissersboten op weg naar het maal van morgen, of vuurtorens op de eilandjes voor de kust. Niet zichtbaar aan de overkant, iets naar het noorden, is Zanzibar. De tafel waaraan ik zit staat een beetje scheef, de kussens in de bank plakken aan mijn benen, het licht onder het rieten dak is maar net genoeg om mijn toetsenbord te kunnen zien. Ik ben alleen.

Gisteren zat er een groep van achttien Britse jongeren in de banken. Ze waren aan het eind van een maand reizen door Tanzania. Hun begeleider hield een afsluitend praatje. Hij adviseerde hen om hun ervaringen op te schrijven, een ansichtkaart te nemen en te noteren wat deze reis met hen gedaan had. Of, als er nu niks in hen opkwam, dat later te doen, ergens in de komende weken. ‘Dit,’ zei hij, ‘was niet zomaar een vakantie. Dit heeft iets met jullie gedaan. Dit heeft, hoe klein misschien ook, een verandering in jullie teweeggebracht. Die verandering is belangrijk. Als je over een paar jaar terugleest wat je nu opschrijft, zul je begrijpen wat je hier deed en waarom je hier was. Deze ervaring geeft vorm aan de rest van je leven.’

Lees verder

Van de hemel, de hel en de bron

7 jul

IMG_2125

Lieve I,

In mijn beleving was de hemel altijd boven, en de hel beneden. Ik weet niet precies waar dat beeld vandaan komt, maar ik vermoed dat het mij ingeprent is via plaatjes die ik tijdens mijn katholiek georiënteerde schoolloopbaan onder mijn neus geduwd kreeg. God met een gele halo om zijn bebaarde hoofd tussen de wolken, de doden onder de grond, in het donker, brandend in het vagevuur (gek genoeg heb ik niet echt een beeld van gelukkige doden in de hemel). De oude Grieken hebben er ongetwijfeld ook iets mee te maken; oude man Zeus op de berg Olympus, de doden bij Hades in de onderwereld.

Ik moet dat beeld bijstellen. De hemel en de hel liggen naast elkaar weet ik nu, en wel hier, in Afrika. Van mzungu paradise in Uganda reed ik rechtstreeks de genocide in Rwanda in. Ik ben niet snel onder de indruk van beelden en verhalen over slachtingen en oorlogen, mijn onderbewuste behoedt mij voor al te heftige emoties bij nieuwsberichten over de ellende in de wereld. Wat op t.v. is, is bijna per definitie niet echt. Zo houd ik mijzelf onder controle.

Lees verder

Mzungu paradise

20 jun

IMG_1498

Ik zal talmen, uitwegen zoeken.
Mezelf proberen warm te houden.
Maar op den duur zal ik er toch
aan moeten geloven, zal ik
lopen gaan, naar de anderen toe
die al om het vuur gegroepeerd staan.

(gedicht van Dorpsoudste de Jong, ergens op internet geciteerd door dichter Erik Lindner, die in Zimbabwe was en daar verslag van deed voor Poetry International)

 

Lieve I,

Ik vertelde je al eerder over de Europese bubble waarin ik sinds Kenia min of meer terecht ben gekomen, en het verlangen daaraan te ontsnappen. Welnu, dat ontsnappen is vooralsnog totaal mislukt. De bubble is hier in Uganda alleen maar groter geworden. Ik realiseer me steeds meer dat je door Oost-Afrika kunt reizen zonder ook maar iets van het lokale leven mee te krijgen. Natuurlijk, ik zie vanalles vanuit Landcruisers raampje, de dorpjes met lemen huizen, de winkeltjes langs de kant van de weg, de scholen met kindertjes in uniform, maar ik neem er niet aan deel. Ik kom op schitterende plekken, bij lodges met uitzicht waar ik als jongetje van droomde, in natuurparken waar de BBC en National Geographic hun beelden schieten, maar die lodges zijn allemaal eigendom van Europeanen en de parken worden alleen bezocht door blanke toeristen. Reizen in Oost-Afrika is niet per se het avontuur dat alle reisbureaus je willen laten geloven, zeker niet als je bij die bureaus een tour boekt. Zelfs als je in je eentje gaat, zoals ik, word je bijna vanzelf die bubble ingezogen.

Lees verder

Mount Kenya en het echte avontuur

7 mei

IMG_0739

Lieve I,

Echte avonturen zijn niet voor mij weggelegd. Die overtuiging is zo sterk dat ik de bewering kan omdraaien: als ik iets meemaak kan het geen echt avontuur zijn. Als ik het kan doen kan in principe iedereen het doen. En als iedereen het in principe kan doen is het geen echt avontuur. Echte avonturen zijn weggelegd voor bijzondere mensen, met bijzondere kwaliteiten. Het zijn avonturen die je serieus in gevaar brengen. Mensen die echte avonturen beleven trotseren dat gevaar en accepteren het feit dat het fout kan aflopen. De ontdekkingsreizigers uit de 15de en 16de eeuw, dát waren avonturiers. Livingstone en Stanley die Afrika door trokken in de 19de eeuw, Amundsen, Scott en Shackleton die begin 20ste eeuw naar de Zuidpool gingen. Van hun reizen kwamen veel bemanningsleden niet terug, en de meesten stierven ook zelf in het harnas.

Ik ben daartoe niet bereid, I. Ik ben een verwende 21ste-eeuwer die teveel gehecht is aan luxe om zijn leven in de waagschaal te stellen. Bovendien is er niet meer zo heel veel te ontdekken. Wil je daadwerkelijk iets nieuws doen, of komen op plekken waar nog niemand geweest is, dan is zeer specialistische kennis vereist. Je moet geloven in iets waar niemand anders in gelooft en heel veel energie, tijd en geld steken in een plan met een uiterst onzekere afloop. Daarbij vergeleken is dat wat ik doe peanuts. Ik ben geen avonturier, ik ben een toerist die misschien net iets verder gaat dan de lui die elk jaar naar hetzelfde appartement op Ibiza gaan, maar een toerist niettemin.

Lees verder

Niemand onderweg in beeld (1)

18 apr

 

Muziek: CHVRCHES – We Sink

Met dank aan Amsterdam to anywhere

Niemand verdwijnt echt

13 apr

IMG_9946

Lieve I,

Ik heb een beeld in mijn hoofd. Het is een simpel beeld en het zit er al heel lang. Het heeft zich daar genesteld toen ik een jaar of acht was, vermoed ik, of nog eerder. Ik heb geen idee waar het vandaan komt. Misschien heb ik rond die leeftijd iets gelezen, ergens iets gezien, is mij een verhaal verteld. Het is een belangrijk beeld, dat weet ik. Af en toe komt het naar boven, zoals sommige dromen steeds terugkeren in je slaap.

Ik zie een vlakte voor me, weids, oneindig, met hoog gras. Ver van de bewoonde wereld. Midden in die vlakte staat een huisje. Daar woon ik. Ik weet niet waar het is, wat er verder in dat huis is, zelfs niet hoe dat huis er überhaupt uitziet. Ik weet niet hoe ik leef en waarvan, ik weet niet waar ik mij mee bezig houd. Ik weet alleen dat ik daar ben en dat er niemand anders is. Ik ben een kluizenaar.

Lees verder

Where are you go?

25 mrt

IMG_0268 (800x600)

Liefste,

Ik sta op een kruispunt. Ik adem even uit. De wereld is nat geworden, en groen. Het fladdert en fluit om mij heen, het kwettert en kwekt, en soms, ’s nachts, knort het. Ik zie kleuren die ik herken als geel, rood en blauw, maar een felheid hebben die ik nauwelijks kan geloven. Het zijn vogels, I, en ze zijn met zoveel dat ik er nerveus van wordt. Om de hoek hangt een geprinte lijst met soorten. Het zijn er 168, and counting – met pen zijn er nog zes bijgeschreven. Allemaal hier gespot. Vogelaars vinken hier met gemak tien of twintig nieuwe vogelsoorten per dag af op hun lijstje.

Landcruiser staat aan de rand van het meer dat loopt tot aan de bergen in de verte. Niet te dicht bij de oever, want het geknor ’s nachts is van de hippopotamus amphibius, oftewel nijlpaard. Tot 4 meter lang, 3200 kilo zwaar waart een van de grootste en meest agressieve zoogdieren ter wereld overdag rond in het water, maar zo gauw het donker is komt het aan land om te grazen. Naast de tent. Een bewaker houdt het dier soms op afstand, maar het devies is om je plas op te houden tot het weer licht is.

Lees verder

Bulljumping

25 mrt

IMG_0073 (800x600)

Je rijdt achter Lange Jan aan over een weg met wasbordprofiel. De gids naast je tikt mee op de Ethiopische reggae die je speciaal voor hem hebt opgezet. Gidsen moet je te vriend houden. Na een half uur wijst hij naar links, naar de struiken. Daarin. Je stuurt Landcruiser door een gat in de begroeiing, een pad op dat maar net breed genoeg is. Je verstijft wanneer de doornen piepend krabben aan de lak van je auto. Alsof het je eigen huid is die opengereten wordt.

Je stopt achter de andere Landcruisers die her en der tussen de takken staan. Het zijn er meer dan je verwachtte. The middle of nowhere is soms dichterbij dan je denkt.

‘Neem water mee,’ adviseert je gids, ’en je camera. Volg mij.’

Je loopt achter hem aan, verder het struikgewas in. Vóór hem zie je het hoofd van Jan boven het groen uitsteken, de camera al voor zijn rechteroog.

Lees verder

Tsjoepia!

26 feb

IMG_9092

Lieve I,

Ooit zat ik op een boot naar Antarctica. Twee volle dagen en nachten voeren we over de Drake Passage richting het witte continent. De lange middagen en avonden werden gevuld door wetenschappers die ons, gelukkigen, inwijden in de geheimen van albatrossen, walvissen, pinguïns en de geologie van ijsbergen. Na zo’n lezing trokken we de gordijntjes van het zaaltje open en daar waren ze: de albatrossen, de walvissen en de pinguïns die zojuist door de onderzoeker in kwestie van een mythische status waren voorzien. In de verte doemde het ijs op waar we tot dat moment alleen van hadden gedroomd. De magie van het beeld in je hoofd dat plotseling werkelijkheid wordt.

Dat is ongeveer wat er nu gebeurt in Ethiopië (of ‘Tsjoepia’, zoals de Sudanezen het plegen uit te spreken).

In mijn tas zit A short history of nearly everything van Bill Bryson, een cadeautje dat het universum mij schonk op het vliegveld van Sharjah, waar ik mijn laatste dirhams op moest maken. Het is zo’n boek dat al jaren op mijn lijstje stond, maar waar ik nooit aan toe kwam om het te lezen. En dan, out of the blue, dringt het zich op, in een boekhandel waar verder vrijwel alleen thrillers te koop zijn. Het verweeft de ontstaansgeschiedenis van de aarde met die van de wetenschap en slaagt erin de duizelingwekkende onwaarschijnlijkheid van het al tastbaar te maken.

Lees verder

On the road again (of hoe je je auto bevrijdt uit een Soedanese haven)

27 jan

IMG_8471

Lieve I,

M komt. Het idee bestond al langer, maar een goed plan is als draadjesvlees; het moet even sudderen voordat je er je tanden in kunt zetten. Het zal even wennen zijn, een reisgenoot. Een vrouw nog wel. Moet ik nu mijn baard bijknippen? De auto poetsen? Hoe dan ook moet ik eerst zorgen dat ik Landcruiser terug heb, anders stel ik haar bij aankomst zeker teleur…

Het is vrijdagmorgen, de dag na de nacht van aankomst, als ik doodgemoedereerd langs de kade van Port Sudan kuier, op zoek naar een mooie plek om een chai te drinken en een broodje La vache qui rit (ja, die uit Frankrijk. Hier gewoon overal te koop) met tomaat te eten. Ik heb geen verwachtingen, de boot met Landcruiser komt, als alles goed gaat, pas zondag aan.

Ik verslik mij bijna in de smeerkaas als ik aan de kade tegenover mij de naam van het daar aangemeerde schip herken: Kota Kaya. Landcruiser is er al, op dezelfde dag gearriveerd als ik, zo blijkt later. Dat is goed nieuws en slecht nieuws tegelijk. Goed omdat het nu snel zou kunnen gaan, slecht omdat ik geen idee heb waar te beginnen met de formaliteiten om Landcruiser uit zijn benauwde hok te bevrijden. Naïef en straightforward als ik ben wandel ik na het ontbijt naar de ingang van de containerhaven, dan nog de hoop koesterend dat ik dat varkentje snel kan wassen. Lees verder